Omgebouwd met roepnaam-behoud!
‘t Is bij katten hetzelfde als bij mensen: de snelweg vanuit de blaas naar buiten is bij de dames niet alleen korter, maar ook veel wijder. Verstopping van de pisbuis (‘excusez le mot’, maar pisbuis is het juiste Nederlandse woord hiervoor, terwijl het woord ‘plasbuis’ niet eens in Van Dale te vinden is!) komt dus overwegend bij de mannelijke dieren voor, meer in het bijzonder tamelijk frequent bij katers. Het zijn thans fabels dat verstopping alleen bij gecastreerde katers zou voorkomen, of bij te vroeg gecastreerde katers. Inderdaad meende men vroeger dat de diameter van de penis van invloed was op het wel of niet verstopt geraken, maar diverse studies hebben voor andere inzichten gezorgd. Welke oorzaken kunnen we wel aanwijzen?
Vooraf aan een penisverstopping moet er eerst blaasontsteking zijn. In tegenstelling tot bij de mens komt blaasontsteking net zoveel voor bij katers als bij poezen, bij de kat veelal ten gevolge van blaassteentjes, maar zoals boven beschreven geraakt de vrouwelijke poes hierdoor eigenlijk nooit verstopt. Bij mensen horen vrouwen de diagnose blaasontsteking frequenter uitspreken dan mannen, maar dat heeft meestal niets met blaassteentjes te maken, maar bijvoorbeeld wel met de gang van het wc-papier van achter naar voor in plaats van andersom. 
Dat blaassteentjes in de urine de blaaswand irriteren en beschadigen behoeft geen verder betoog. Blaasontsteking met bloederige urine, vaak moeten plassen en persen is dan het gevolg. En als de katerpenis dan onverhoopt verstopt geraakt is, catheterisatie is dé aangewezen ingreep. Met een stijf buisje de penis in (bij de mens past hier plaatselijke verdoving, maar dat is bij de kater meestal niet mogelijk en moet tot algemene narcose worden overgegaan) en zo trachten de verstopping op te heffen. Lukt dit dan vloeit de urine rijkelijk af, lukt het niet of ontstaat in korte tijd telkens opnieuw verstopping dan ‘bouwen we om’. We verwijderen de penis, meer precies het nauwste deel van de katerpenis, zodat een kortere en belangrijker nog, wijdere pisbuis ontstaat die daarna eigenlijk niet meer kan verstoppen. We zeggen dan dat we er ‘een vrouwtje van maken’ en dat is niet helemaal ongegrond, eerder was ie immers de ballen al kwijt! Geamputeerd of niet, de roepnaam wordt door de eigenaar vervolgens meestal ongemoeid gelaten, kater ‘Karel’ blijft ‘Karel’. 
Maar let op: door de zogenaamde ‘penis-amputatie’ zijn we natuurlijk nog niet van de blaasontsteking af. Immers, naast antibiotica, moeten we van de oorzaak van de blaasontsteking, zijnde de blaassteentjes, af zien te geraken. En dat doen we met speciaal dieet. Ik maak vaak de vergelijking met de kalkvorming in het koffiezetapparaat: een flesje azijn(zuur) lost hier de aanwezige kalk op. Door de kat speciaal dieet te geven ontstaat in de blaas zure urine die de daar aanwezige blaassteentjes (vergelijk de kalk in het koffiezetapparaat) oplost! Eenmaal opgelost kunnen ze worden uitgeplast. Maar naast het steentjes-oplossend vermogen doet het speciale dieet méér: de kat zal er meer van drinken, dit omdat het dieet wat zouter is, waardoor de kat vooral frequenter ‘op de kattenbak’ zal gaan en de urine niet te lang in de blaas hoeft te verblijven. Maak hier maar de vergelijking met de kop koffie die niet snel genoeg wordt opgedronken: naast kouwe koffie krijg je bovendien wat ‘zaksel’! 
Nog een tip om de ‘plasfrequentie’ op te hogen: zorg voor voldoende kattenbakken in huis (één kattenbak per kat plus één extra), verschoon elke dag en verspreidt meerdere waterbakjes door het huis, zodat ongestoord gedronken kan worden, zeker in geval er meerdere katten in huis zijn. 
Ben je als kater in kwestie eerst je ballen kwijt, helpt de dierenarts je ‘verder’ met een penis-amputatie: als ontmande kater zou je er psychisch haast wel wat aan over houden… Een fantoompijntje misschien?

Namens Dierenartsencentrum West,
 Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Geert de Bruijckere